Olimpiada Historyczna – kompendium wiedzy

Ogólnopolska Olimpiada Historyczna od 1974 roku organizowana jest przez Polskie Towarzystwo Historyczne i stanowi jedno z najważniejszych i najbardziej prestiżowych przedsięwzięć edukacyjnych skierowanych do uczniów zainteresowanych historią. Jej organizacja wpisuje się w podstawowe cele realizowane przez PTH, w szczególności popularyzację wiedzy historycznej oraz kształtowanie i umacnianie świadomości historycznej młodego pokolenia.

• Zawody szkolne: 15.09 - 15.12.2025
• Etap okręgowy: 10.01 -15.02.2026
• Finał: 28.03 oraz 13-15.04.2026

Adresatami Olimpiady Wiedzy Historycznej są wszyscy uczniowie szkół ponadpodstawowych, niezależnie od profilu. Aby wziąć udział w konkursie, wystarczy zgłosić chęć udziału nauczycielowi historii lub dyrektorowi szkoły. Następnie to szkoła informuje właściwy Komitet Okręgowy o przystąpieniu do zawodów, dokonując rejestracji szkoły i uczestników za pomocą formularza.

Etap pierwszy Olimpiady przeprowadzany jest na poziomie szkoły i składa się z części pisemnej oraz ustnej. W części pisemnej mogą wziąć udział wszyscy uczniowie, którzy zadeklarowali taką chęć.

Ta faza polega na samodzielnym przygotowaniu pracy pisemnej na jeden z siedmiu tematów zaproponowanych przez Komitet Główny. Praca musi opierać się na literaturze historycznej. Uczeń musi wykazywać umiejętność samodzielnego gromadzenia informacji, analizy źródeł i formułowania problemowej wypowiedzi oraz potwierdzić znajomość zagadnień objętych podstawą programową w zakresie rozszerzonym.

1. znormalizowany wydruk komputerowy bez przypisów, o objętości minimum 15 tys. znaków ze spacjami, czcionka Times New Roman 12, interlinia 1,5, marginesy 2,5 cm,
2. załączony wykaz wykorzystanych źródeł (lektur) w postaci bibliografii umieszczonej na dodatkowej stronie,
3. brak informacji pozwalających na identyfikację autora pracy (z wyjątkiem ustalonego hasła do zakodowanych personaliów uczestnika).

Prace są oceniane przez wyznaczonego nauczyciela historii, stosując poniższą skalę:

Do eliminacji ustnych kwalifikują się wyłącznie uczniowie, którzy uzyskali w części pisemnej co najmniej ocenę dobry plus.

Część ustna polega na odpowiedzi przed Komisją Szkolną na trzy pytania: 

1. z zakresu podstawy programowej z historii dla szkół ponadpodstawowych (zakres rozszerzony),
2. z zakresu jednej z wybranych specjalności: starożytność, średniowiecze, epoka nowożytna, historia XIX wieku – do 1918 r., historia XX wieku – po 1918 r., historia parlamentaryzmu w Polsce, historia regionalna,
3. z zakresu znajomości trzech wybranych lektur (z zadeklarowanej specjalności) z wykazu przygotowanego przez Komitet Główny.

Wypowiedzi uczniów są oceniane według poniższej skali:

Uczniowie, którzy w obu częściach etapu pierwszego uzyskają łącznie co najmniej 80 punktów, zostają zakwalifikowani do etapu okręgowego Olimpiady Historycznej.

Drugi etap Olimpiady Historycznej organizowany jest przez Komitety Okręgowe i ponownie obejmuje część pisemną oraz ustną.

W części pisemnej, przeprowadzanej jednocześnie we wszystkich okręgach, uczniowie piszą wypracowanie na jeden z sześciu tematów, obejmujących wybrane specjalności historyczne:

1. starożytność, 
2. średniowiecze, 
3. epoka nowożytna, 
4. historia XIX wieku – do 1918 r., 
5. historia XX wieku – po 1918 r., 
6. historia parlamentaryzmu w Polsce. 

Na rozwiązanie zadania przeznaczone są trzy godziny. Za pracę pisemną uczestnik może otrzymać od 0 do 50 pkt.

Wszystkie prace powinny spełniać następujące wymogi:

1. przedstawienie samodzielnej analizy i oceny problemu postawionego w temacie,
2. wykazanie przez autora umiejętności w zakresie selekcji i syntezy materiału oraz konstruowania dłuższych form wypowiedzi,
3. wykazanie znajomości i rozumienia pojęć oraz zagadnień wykraczających poza obowiązkowe wymagania programowe zakresu rozszerzonego Podstawy programowej przedmiotu historia,
4. wykazanie znajomości różnych opinii i ocen.

Warunkiem dopuszczenia do części ustnej jest uzyskanie co najmniej 40 punktów.

W czasie eliminacji ustnych II etapu uczestnicy odpowiadają na pytania:

1. z zakresu wybranej specjalności, 
2. z zakresu podstawy programowej – poziom rozszerzony, 
3. z zakresu 5 wybranych lektur (3 z wykazu lektur ogłoszonego przez Komitet Główny oraz 2 dowolnie wybrane przez ucznia).

Ostateczny wynik etapu drugiego stanowi suma punktów z pracy pisemnej i odpowiedzi ustnych, a najlepsi uczestnicy, w tym trzy osoby z każdego okręgu oraz dodatkowo wyłonieni kandydaci, kwalifikowani są do etapu centralnego Olimpiady.

Etap trzeci Olimpiady Historycznej ma charakter centralny i obejmuje zadania na poziomie wykraczającym poza wymagania podstawy programowej historii w zakresie rozszerzonym, odpowiadające standardom kształcenia dla studiów pierwszego stopnia na kierunku historia. Eliminacje finałowe składają się z dwóch części, obejmujących trzy elementy:

1. W pierwszej części, przeprowadzanej w miastach wojewódzkich, uczestnicy piszą na dedykowanej platformie internetowej pracę pisemną na jeden z tematów ustalonych przez Komitet Główny, zgodnie z zadeklarowaną specjalnością.
2. Druga część eliminacji odbywa się w Gdańsku i obejmuje pisemną interpretację wiązek źródeł właściwych dla wybranej specjalności oraz egzamin ustny przeprowadzany przed trzyosobową komisją, podczas którego uczestnicy odpowiadają na pytania z zakresu specjalności oraz zadeklarowanych lektur. 

Ostateczny wynik eliminacji centralnych ustala się na podstawie następujących zasad:

Tytuły laureatów przyznaje się uczestnikom, którzy uzyskali co najmniej 75 punktów, natomiast pozostali uczestnicy III etapu uzyskują status finalistów.

Kluczowym elementem przygotowań do zawodów jest oficjalny wykaz lektur opracowany przez Komitet Główny Olimpiady Historycznej, który stanowi fundament części ustnej na każdym szczeblu eliminacji. Wykaz zawiera m.in. monografie naukowe, opracowania problemowe oraz biografie. Dokładna lista jest publikowana na stronie internetowej Organizatora konkursu.

Laureatom i finalistom przysługują nagrody rzeczowe zapewnione z dotacji Ministerstwa Edukacji Narodowej oraz nagrody przyznane przez sponsorów i Partnerów Olimpiady (Kancelaria Sejmu, Instytut Pamięci Narodowej i inne).

Laureaci i finaliści mogą również otrzymać specjalne wyróżnienia za szczególne osiągnięcia uzyskane w trakcie Olimpiady, na podstawie decyzji Komitetu Głównego.

Uzyskanie tytułu finalisty lub laureata Olimpiady Historycznej zwalnia ucznia z egzaminu maturalnego z historii. Zwolnienie jest równoznaczne z przyznaniem 100% punktów z tego przedmiotu na poziomie rozszerzonym.

Istotnym uprawnieniem są ułatwienia w procedurze rekrutacyjnej na niemal wszystkie studia historyczne, politologiczne, prawnicze oraz pokrewne na publicznych uniwersytetach w całej Polsce.

Olimpiada Historyczna na każdym etapie składa się z dwóch form sprawdzenia wiedzy. Już samo to sprawia, że przygotowanie musi być nie tylko teoretyczne, ale również praktyczne. Podczas prezentowania rozwiązań przed Komisją musisz być pewny tego, co mówisz. 

Analizując Olimpiadę Historyczną już od wielu lat zauważamy, że tematy prac pisemnych i pytania etapu ustnego wykazują pewne tendencje. Podczas naszego kompleksowego przygotowania do Olimpiady Historycznej przerabiamy ogromną bazę zagadnień, dzięki czemu żaden z tematów nie będzie dla Ciebie zaskoczeniem!

Olimpiada Historyczna zapewnia finalistom i laureatom celującą ocenę z przedmiotu, 100% z matury z historii na poziomie rozszerzonym oraz liczne indeksy na studia wyższe.

Olimpiada Historyczna należy do jednych z najbardziej wymagających konkursów przedmiotowych w Polsce. Jej trudność wynika z kilku kluczowych czynników, takich jak rozległy zakres tematyczny, forma zawodów czy obszerna literatura.

Każdy uczestnik ma prawo do wglądu w swoją ocenę oraz pracę pisemną. Jeśli uznasz, że wynik został przyznany niezgodnie z zasadami, możesz złożyć pisemne odwołanie ze szczegółowym uzasadnieniem w terminie do 5 dni kalendarzowych od zakończenia eliminacji danego stopnia. Pismo należy dostarczyć osobiście lub listem poleconym. W przypadku uznania zasadności odwołania, Przewodniczący może zarządzić ponowną weryfikację pracy pisemnej lub powtórzenie egzaminu ustnego.