Olimpiada Informatyczna – kompendium wiedzy

Olimpiada Informatyczna to jedna z najbardziej wymagających Olimpiad przedmiotowych w polskim systemie edukacji. Konkurs skierowany jest do uczniów szkół średnich zainteresowanych informatyką, programowaniem i algorytmiką, a jego celem jest wyłonienie osób o najwyższych kompetencjach w rozwiązywaniu złożonych problemów algorytmicznych.

Jeśli Twoim celem jest zdobycie indeksu na topowe uczelnie lub zwolnienie z matury z informatyki, ten przewodnik jest dla Ciebie! Znajdziesz w nim szczegółowe informacje o tym, jak wygląda rejestracja na Olimpiadę Informatyczną, jakie zagadnienia musisz opanować oraz jak skutecznie przejść przez wszystkie etapy zawodów – od tury zdalnej aż po ogólnopolski finał.

Olimpiada Informatyczna została stworzona w 1993 roku z inicjatywy Instytutu Informatyki Uniwersytetu Wrocławskiego. W roku szkolnym 2025/2026 realizowana jest zatem już 33. edycja tych prestiżowych zawodów.

Olimpiada Informatyczna jest skierowana do uczniów wszystkich szkół średnich, niezależnie od ich profilu. Warto podkreślić, że Olimpiada Informatyczna technikum oraz liceum traktuje na tych samych zasadach. Jedynym czynnikiem, który naprawdę ma znaczenie, jest fakt, czy uczestnik potrafi programować.

Aby wystartować w zawodach konieczna jest rejestracja szkoły oraz ucznia w Systemie Informatycznym Olimpiady (SIO2). W ostatniej, 33. edycji zgłoszenia należało dokonać w terminie od 30 września do 7 listopada 2025 roku. Po zarejestrowaniu szkoły przez wyznaczonego Koordynatora uczeń zakłada konto w systemie, wybiera konkurs i wypełnia formularz.

Olimpiada Informatyczna składa się z trzech następujących po sobie etapów. Każdy z nich polega na rozwiązaniu  zadań, w których należy rozpoznać problem i zaproponować skuteczne rozwiązanie, a następnie zapisać je w postaci programu w jednym z dopuszczonych języków programowania, czyli C++ lub Pythonie. Do jednego zadania może istnieć wiele rozwiązań, jednak tylko te wystarczająco szybkie i oszczędne pamięciowo uzyskują pełną liczbę punktów.

Pierwszy etap OI składa się z dwóch tur: zdalnej oraz szkolnej. Tura zdalna ma charakter otwarty, natomiast szkolna odbywa się w warunkach kontrolowanych w szkole zawodnika lub w innym miejscu wskazanym przez Komitet. W obu turach uczestnicy rozwiązują zadania programistyczne udostępnione przez organizatora w określonym czasie. Etap ten ma za zadanie sprawdzić podstawowe kompetencje algorytmiczne uczestników oraz ich umiejętność samodzielnej pracy nad problemami informatycznymi.

Zadania z tury zdalnej I etapu XXXIII Olimpiady Informatycznej są opublikowane w Systemie Informatycznym Olimpiady (podczas 33. edycji zostały one opublikowane 13 października 2025 roku). Wcześniej jest natomiast dostępne proste zadanie próbne, które nie jest uwzględniane w klasyfikacji. W zdalnej formie uczestnicy przygotowują programy rozwiązujące zadania i przesyłają je przez system, gdzie mogą sprawdzić działanie rozwiązań na testach przykładowych. Dla części zadań od razu podawany jest wynik punktowy w skali od 0 do 100 punktów, a w pozostałych informacja o skuteczności rozwiązania na testach przykładowych, z możliwością maksymalnie 25 zgłoszeń na każde zadanie i zaliczaniem najlepszego wyniku.

Tura szkolna jest poprzedzona półgodzinną sesją próbną, która pozwala uczestnikom na zapoznanie się z warunkami technicznymi, a jej wyniki nie są wliczane do klasyfikacji. W trakcie zawodów obowiązuje zakaz korzystania z jakichkolwiek pomocy poza sprzętem udostępnionym przez organizatora. Na podstawie wyników Komitet kwalifikuje do II etapu określoną liczbę uczestników, których rozwiązania zadań zostaną ocenione najwyżej.

Zawody II stopnia polegają na samodzielnym rozwiązywaniu zadań przygotowanych przez Komitet i odbywają się w dwóch sesjach przeprowadzanych w różnych dniach. Ten etap charakteryzuje się wyższym poziomem trudności zadań oraz większym znaczeniem precyzji i efektywności rozwiązań. Podobnie jak w pierwszy etapie, właściwe zawody są poprzedzone sesją próbną nie zaliczaną do klasyfikacji. 

Na podstawie wyników Komitet kwalifikuje określoną liczbę osób do III etapu. Co ważne uczestnik zakwalifikowany do zawodów III stopnia uzyskuje tytuł finalisty Olimpiady Informatycznej.

Trzeci etap to finał Olimpiady Informatycznej. Ponownie polegający na samodzielnym rozwiązywaniu zadań i odbywający się w ciągu dwóch sesji, przeprowadzanych w różnych dniach.

Na podstawie analizy rozwiązań zadań i listy rankingowej Komitet przyznaje tytuły laureatów Olimpiady Informatycznej. W przypadku bardzo wysokiego poziomu możliwe są dodatkowe wyróżnienia dla uczestników niebędących laureatami.

Zadania na Olimpiadzie Informatycznej mają charakter algorytmiczno-programistyczny. Opierają się głównie na regularnym treningu i analizie zadań archiwalnych.

Dostajemy n książek ustawionych w kolejności oraz czas czytania każdej z nich: a0, a1, ..., a(n−1). Mamy również limit czasu T. Chcemy przeczytać pewien spójny fragment książek (czyli kolejne książki), tak aby suma czasów czytania nie przekroczyła T.

Należy wypisać maksymalną liczbę książek w takim fragmencie. To klasyczny przypadek sliding window: rozszerzamy okno w prawo, a gdy suma robi się za duża, zwężamy je z lewej strony.

Ze względu na charakter zawodów, nie ma do nich konkretniej listy obowiązkowych lektur czy czasopism. Literaturę, w przypadku Olimpiady Informatycznej, stanowią materiały dostępne bezpośrednio na stronie organizatora – głównie archiwalne zadania z poprzednich edycji, omówienia rozwiązań zadań i oficjalne informatory.

Laureaci i finaliści OI otrzymują 100% z egzaminu maturalnego z informatyki. Co ważne, uprawnienie to przysługuje także wtedy, gdy przedmiot nie jest objęty szkolnym planem nauczania danej szkoły. Poza tym przysługuje im najwyższa końcowa ocena klasyfikacyjna z tego przedmiotu. 

Ponadto, uczestnicy z tytułem laureata lub finalisty mogą być przyjmowani na studia z pominięciem standardowego postępowania kwalifikacyjnego albo otrzymywać maksymalną liczbę punktów rekrutacyjnych na wybranych kierunkach studiów. 

Poniżej szczegółowa lista przywilejów:

Dodatkową nagrodą i zarazem ogromnym wyróżnieniem jest fakt, że na podstawie wyników Olimpiady, Komitet Główny wybiera skład polskiej reprezentacji na zawody międzynarodowe. Takie jak:

• Międzynarodowa Olimpiada Informatyczna, 
• Środkowoeuropejska Olimpiada Informatyczna,
• Bałtycka Olimpiada Informatyczna,
• Europejska Olimpiada Informatyczna Dziewcząt.

Reprezentanci Polski na olimpiady międzynarodowe biorą bezpłatnie udział w Obozie Naukowo–Treningowym im. Antoniego Kreczmara (ONTAK), który odbywa się w wakacje.

Międzynarodowa Olimpiada Informatyczna jest rozgrywana latem każdego roku i gromadzi najlepszych w świecie młodych informatyków. Do tej pory Polska zdobyła tam łącznie 44 złote medale, 52 srebrne medale i 35 brązowych medali.

Poziom zadań na OI rośnie wraz z kolejnymi etapami. Wymagana jest umiejętność logicznego myślenia, rozwiązywania problemów algorytmicznych oraz programowania. W przygotowaniu się pomagają archiwalne zadania udostępniane na stronie organizatora. Wszystkie trzy kompetencje możesz także rozwinąć biorąc udział w przygotowaniu do Olimpiady Informatycznej. Nasz kurs charakteryzuje indywidualne podejście do ucznia, dzięki czemu szybko przyswoisz i utrwalisz te obszary, które są dla Ciebie najbardziej problematyczne.

Zwolnienie z matury z informatyki oraz wolny wstęp na niektóre kierunki studiów, głównie te informatyczne.

Choć od kilku lat na OI można startować w Pythonie, to C++ pozostaje wyborem numer jeden dla osób mierzących w tytuł laureata. Wynika to z jego ogromnej wydajności. W przypadku najbardziej wymagających zadań, tylko optymalny kod w C++ daje gwarancję zmieszczenia się w restrykcyjnych limitach czasowych.

Nie, styl kodu nie jest oceniany. Liczy się wyłącznie poprawność rozwiązania i jego efektywność obliczeniowa.