Matura z Wiedzy o Społeczeństwie często obejmuje zagadnienia związane z funkcjami Sejmu. Ta tematyka to zagadnienie, które śmiało można dopisać do grona tzw. ,,klasyków maturalnych’’. Trudno znaleźć arkusz maturalny z Wiedzy o Społeczeństwie, w którym nie pojawiłoby się zadanie dotyczące Sejmu lub Senatu. Istotnym zagadnieniem są funkcje Sejmu i Senatu, a pytania o nie pojawiają się niezwykle często. I to właśnie funkcje Sejmu będą tematem niniejszego artykułu, zapraszamy do lektury!
Kompetencje i funkcje Sejmu określa przyjęta w Konstytucji RP zasada trójpodziału władzy. W art. 10 ust. 2 oraz 95 ust. 1 Sejm i Senat zostały wymienione jako organy władzy ustawodawczej, tj. organy uchwalające ustawy. Sejm natomiast, na podstawie art. 95 ust. 2 sprawuje także kontrolę nad działaniem Rady Ministrów – jednego z dwóch organów władzy wykonawczej.
Z tych, jak i innych przepisów konstytucyjnych, wynikają następujące funkcje Sejmu i odpowiadające im kompetencje.
To podstawowa funkcja Sejmu, która polega na tworzeniu w drodze procedury ustawodawczej (legislacyjnej) aktów prawnych. Są to ustawy określające zasady funkcjonowania podstawowych dziedzin życia obywateli. Materią ustawową, czyli obszarem regulowanym przez ustawę, mogą być m.in.:
Ponadto Sejm w drodze ustawy wyraża zgodę wobec Prezydenta RP do ratyfikowania i wypowiadania niektórych umów międzynarodowych. Dotyczą one m.in. pokoju, sojuszy, układów politycznych lub układów wojskowych. Dotyczą także wolności, praw lub obowiązków obywatelskich określonych w Konstytucji czy członkostwa Rzeczypospolitej Polskiej w organizacji międzynarodowej.
Funkcja ta polega na możliwości wpływania na ustrój państwa poprzez zmianę Konstytucji. Polska Konstytucja jest zaliczana do tak zwanych konstytucji sztywnych. Oznacza to, że procedura jej zmiany jest szczególna w stosunku do zwykłych ustaw i zmienić ją jest zdecydowanie trudniej. Do przegłosowania zmiany Konstytucji wymagana jest w Sejmie większość ⅔, a w Senacie bezwzględna. Podczas gdy w przypadku zwykłej ustawy są to zwykłe większości głosów.
Warto też zwrócić uwagę na fakt, że w polskiej konstytucji nie ma żadnego fragmentu, którego formalnie nie da się zmienić. A więc teoretycznie każdy element Konstytucji RP może zostać zmieniony w procedurze zmiany Konstytucji. Na koniec jeszcze wskażę, iż funkcję ustrojodawczą w niektórych opracowaniach wymienia się jako podtyp funkcji ustawodawczej.
Funkcja kontrolna sprowadza się co do zasady do kontroli bieżącej działalności Rady Ministrów, choć nie tylko. Przejawy realizacji funkcji kontrolnej prezentują się następująco:
Na koniec warto wskazać, że Senat nie realizuje w ogóle funkcji kontrolnej. W pozostałych funkcjach Sejmu pewną rolę odgrywa również Senat, natomiast w przypadku funkcji kontrolnej Senat nie posiada żadnych kompetencji – to jeden z wyraźniejszych przejawów tzw. dwuizbowości nierównorzędnej (asymetrycznej).
Polega na powoływaniu i odwoływaniu jednoosobowych i wieloosobowych organów państwa. W przypadku organów jednoosobowych rola Senatu ogranicza się zasadniczo do zaakceptowania lub odrzucenia kandydata wybranego przez Sejm, natomiast w przypadku organów wieloosobowych Sejm powołuje większą część składu lub całe organy. Najważniejsze z punktu widzenia matury z WOSu organy powoływane przez Sejm i Senat zostały opisane w poniższej tabeli.
Na koniec uwaga praktyczna – jak zazwyczaj wyglądają zadania maturalne z tej tematyki? Najczęściej należy po opisie jakiejś kompetencji Sejmu wskazać jaka to funkcja Sejmu (np. kontrolna, kreacyjna itp.), natomiast pojawiają się również zadania bardziej rozbudowane, związane z samodzielną charakterystyką czy uzasadnieniem poszczególnych funkcji lub ich przejawów. Niewykluczone jest także pojawienie się tej problematyki na zadaniu otwartej odpowiedzi na końcu arkusza maturalnego.
Mamy nadzieję, że po lekturze tekstu tematyka funkcji Sejmu jest dla Was przejrzysta i zrozumiała, a na maturze nie sprawi Wam żadnych problemów! Przy okazji, zapraszamy Was do skorzystania z naszego kompleksowego przygotowania do matury z Wiedzy o Społeczeństwie – kursy prowadzimy zarówno online, jak i stacjonarnej w Warszawie. Wszystkich wahających się – zachęcamy do zapoznania się z opiniami o kursie maturalnym z WOSu na naszym koncie Google!
Strona przygotowana przez Zyskowni.pl
Zakładamy Ci konto na naszej platformie e-learningowej, na której znajdują się materiały, artykuły popularnonaukowe, czy nagrania video! Możesz tam bez ograniczeń kontaktować się ze swoim Opiekunem. Odpowiada on na Twoje pytania i sprawdza wysyłane do sprawdzenia prace.
Na platformie otrzymujesz moduły - zestawy materiałów z prezentacjami, skryptami, testami, kartkówkami. Z nimi pracujesz w dowolnym miejscu - w domu, w podróży, w bibliotece.
Na platformie, gdzie odbywa się kurs możesz zadawać pytania 24h na dobę 7 dni w tygodniu - Prowadzący są tam po to by zawsze Ci pomóc i rozwiać Twoje wątpliwości.
Twój progres w nauce jest kontrolowany wraz z każdym kolejnym modułem - służą temu wszelkie kartkówki, testy i sprawdziany, które rozwiązane odsyłasz i otrzymujesz szczegółowy klucz.
Celujesz w świetny wynik na egzaminie ósmoklasisty? A może potrzebujesz tylko usystematyzować posiadaną wiedzę? Nieważne - nasz kurs (tempo pracy i materiały oraz pomoc Prowadzącego) jest zawsze dopasowany do aktualnego stanu Twoich umiejętności i oczekiwań.
Na platformie otrzymasz nielimitowany w okresie przygotowań dostęp do nagrań video, na których nasz zespół merytoryczny przeprowadzi Cię przez najbardziej wymagające i najczęściej pojawiające się na arkuszu zagadnienia egzaminacyjne.
Indywidualny kurs e-learningowy
egzamin ósmoklasisty
Wolisz uczyć się we własnym tempie i na własnych zasadach? W takim razie kurs e-learningowy jest stworzony właśnie dla Ciebie!
Nowoczesna forma indywidualnej nauki zdalnej (start: natychmiast lub we wskazanym terminie)
Dostęp do dedykowanej platformy do nauki e-learningowej
Harmonogram przygotowań dostosowany do dostępności ucznia
Przypisany opiekun merytoryczny prowadzący kurs
Komplet materiałów podzielonych na moduły tematyczne, a w każdym z nich: prezentacje, testy, kartkówki, skrypty, karty pracy i zadania egzaminacyjne
Materiały video – do kursu dołączone są nagrania video, na których członkowie zespołu merytorycznego IWK tłumaczą najtrudniejsze lub najbardziej prawdopodobne w wystąpieniu na egzaminie zagadnienia
Indywidualne podejście – otrzymujesz dostęp do naszej dedykowanej platformy edukacyjnej z pomocami naukowymi, na której możesz bez ograniczeń kontaktować się ze swoim Opiekunem. Odpowiada on na Twoje pytania i sprawdza wysyłane prace.
Regularnie sprawdzane postępy
Ciągła możliwość kontaktu z Prowadzącym
Dzięki nowoczesnej formie nauki nasze kursy są dostępne dla uczniów z całej Polski – możesz dołączyć do nich niezależnie od miejsca zamieszkania i zacząć przygotowania już dziś! Skontaktuj się z nami i nie odkładaj decyzji na później – do egzaminu ósmoklasisty coraz bliżej!
Grupowy kurs całoroczny
egzamin ósmoklasisty
Chcesz solidnie przygotować się do egzaminu ósmoklasisty? Wolisz regularne zajęcia w grupie i stałe wsparcie prowadzącego? Jeśli tak, kurs grupowy będzie idealnym wyborem dla Ciebie!
46 godzin lekcyjnych zajęć (23 spotkania) + prace domowe
Forma stacjonarna (w salach w Warszawie) lub webinarowa (zajęcia online na żywo)
Nagrania z zajęć webinarowych oraz nagrania umożliwiające nadrobienie materiału osobom zapisującym się po rozpoczęciu kursów stacjonarnych
Możliwość wyboru grupy zajęciowej (harmonogram pojawi się w lipcu 2026 r.)
Pomoc pomiędzy zajęciami – ciągła możliwość kontaktu z Prowadzącym przez dedykowaną grupę zajęciową
Materiały z zajęć w formie cyfrowej
Regularne zajęcia pomagają utrzymać systematyczność w nauce i realnie wpływają na lepsze wyniki na egzaminie ósmoklasisty. Co roku wielu naszych uczniów z różnych części Polski osiąga wysokie rezultaty. Zapisz się na zajęcia już dziś i przygotuj się z nami do egzaminu ósmoklasisty!