Podsumowanie 50. edycji Olimpiady Historycznej

W kwietniu zakończyła się jubileuszowa, 50. edycja Olimpiady Historycznej. Tegoroczne tematy prac mogły zaskoczyć wielu uczniów, szczególnie tych wybierających specjalność nowożytną. Komitet Główny na każdym etapie sięgnął do nowych zagadnień, które dotychczas nie pojawiały się na Olimpiadzie. Wielu uczestników było zaskoczonych… ale nie podopieczni Indeksu w Kieszeni! Jeżeli zależy Ci na kompleksowym przygotowaniu do przyszłorocznej edycji Olimpiady Historycznej, to koniecznie zapoznaj się z naszą ofertą kursów.

W tym roku udało nam się w dużej mierze przewidzieć tematy. Każdemu z nich poświęciliśmy na naszym kursie specjalną uwagę, w tym dedykowane nagrania. Ponadto osoby, które wzięły udział w naszych warsztatach przed etapem okręgowym, miały okazję napisać próbną Olimpiadę prawie identyczną co ta, która pojawiła się tydzień później na prawdziwym egzaminie.

Źródło: www.pexels.com

50. edycja Olimpiady Historycznej – etap szkolny

Etap szkolny Olimpiady Historycznej przyniósł w tym roku garść zagadnień bardzo ciekawych i wymagających samodzielnego myślenia. Szczególnie wysoko oceniamy temat ze starożytności, w którym uczniowie poproszeni zostali o przedstawienie wpływu wojny na rozwój cywilizacji. Zmuszało to do wykazania się nie tylko wiedzą faktograficzną, ale przede wszystkim umiejętnościami analitycznego myślenia i samodzielnego formułowania związków przyczynowo-skutkowych. Temat był ambitny i bardzo humanistyczny, pozostawiając uczestnikom bardzo duży zakres swobody. Natomiast zadanie postawione przed nowożytnikami było dużo trudniejsze, niż mogło się wydawać na pierwszy rzut oka. Temat „Porównaj ewolucję ustroju Francji i Anglii w XVII wieku” był niemałym wyzwaniem. Na takie wypracowanie trzeba było mieć naprawdę dobry pomysł. Limit znaków bowiem uniemożliwiał zbudowanie dobrej pracy po prostu opisując po kolei ewolucję ustrojową obu państw. Nie o to zresztą chodzi w tematach zaczynających się od „porównaj”.

By sięgnąć po najwyższe noty wybierając drugi temat, trzeba było wykazać się kreatywnością, znaleźć podobieństwa i różnice obu dróg. Należało wyjaśnić również czemu były tak różne i jakie miały skutki. Zaznaczmy, że wszystko to przy bardzo zdyscyplinowanej selekcji faktografii z uwagi na maksymalną dopuszczalną objętość dwudziestu tysięcy znaków ze spacjami. Na szczęście uczniowie Indeksu w Kieszeni mogli skorzystać z pomocy naszego nagrania przybliżającego rewizjonistyczne interpretacje przemian ustrojowych w obu krajach obecne w nowszej historiografii, jak poglądy Conrada Russell. Odrzucał on wigowski pogląd o nieuchronności rewolucji angielskiej. Przybliżona została również wizja Nicholasa Henshalla uważającego, że absolutyzm we Francji nigdy nie istniał. To cenne informacje, których na próżno szukać w mających już swoje lata rekomendowanych podręcznikach. Właśnie dzięki temu nasi podopieczni mieli szansę zaskoczyć egzaminatorów.

Źródło: www.pexels.com

Wypracowanie z nowożytności na etapie okręgowym

Szczególnie dużych powodów do zadowolenia dostarczyło nam jednak przewidzenie tematu z nowożytności na etapie okręgowym – poświęconego Wielkiej Rewolucji Francuskiej. Wiedzieliśmy, że w ostatnich latach Komitet Główny chętnie sięga po ważne zagadnienia niepojawiające się dotychczas na egzaminach pisemnych. Zauważyliśmy również, że niedawno dodano na stronie wykazu lektur adnotację, iż specjalność nowożytna obejmuje rewolucję francuską. Miało to rozwiać wątpliwości niektórych Olimpijczyków, czy nie jest ona raczej uznawana za część „długiego wieku XIX”. Zdawaliśmy sobie też sprawę, że fakt, iż na etapie szkolnym pojawiła się już Francja Ludwika XIV, w kontekście możliwości wystąpienia rewolucji w późniejszym etapie nie świadczy o niczym.

Oczywiście nie byliśmy pewni tematu, typowaliśmy go jednak jako jeden z kilku bardziej prawdopodobnych. Dzięki temu nasi podopieczni mieli szansę napisać tydzień przed właściwym egzaminem wypracowanie mu poświęcone i otrzymać od nas liczne wskazówki. Różnica polegała jedynie na tym, że my poprosiliśmy o genezę i charakterystykę przebiegu rewolucji, a Komitet Główny o genezę i skutki.

Etap okręgowy – temat wypracowania z XX wieku

Sporym zaskoczeniem mógł być też dla niektórych okręgowy temat z XX wieku. Był on bardzo ogólny i szeroko sformułowany, dzięki czemu nieszczególnie trudny sam w sobie. Został jednak poświęcony latom 90., a okres ten jest przez część Olimpijczyków bagatelizowany w trakcie przygotowań. To zagadnienie również pokryło się w dużej mierze z tematem zaproponowanym przez nas na Olimpiadzie próbnej. Dotyczył on przemian ustrojowych i gospodarczych po ‘89 roku. Natomiast na szczęście dla osób, które wybrały temat z XX wieku, Komisja w tym roku zaskoczyła. Uczestnicy mieli komfort stosunkowo łatwej „ucieczki” w specjalność parlamentaryzm. Jej temat poświęcony był międzywojniu i sformułowany wystarczająco ogólnikowo, by przynajmniej część pasjonatów okresu, mogła sobie z nim dobrze poradzić. Nawet wtedy, gdy nie przygotowywała się stricte z dziejów parlamentu

Źródło: www.pexels.com

Finał 50. edycji Olimpiady Historycznej

Z kolei na wielkim finale, sądząc po reakcjach w internecie, zaskoczeniem dla wielu nowożytników okazał się egzamin pisemny poświęcony w całości kulturze, a konkretnie sarmatyzmowi. Jednak to również było czymś, czego się spodziewaliśmy. Już w zeszłym roku przeczuwaliśmy, że sarmatyzm ma szansę zagościć na finale, natomiast w tym dodatkowo świętujemy okrągłą, 350. rocznicę elekcji króla-Sarmaty – Jana III Sobieskiego. Na naszym kursie nie zlekceważyliśmy tego zagadnienia. Poświęciliśmy mu dwugodzinne zajęcia, ponad godzinne nagranie i do tego połowę ostatniego powtórkowego spotkania przedfinałowego. Wspólnie analizowaliśmy na zajęciach poezje Wespazjana Kochowskiego i Wacława Potockiego. Nasi uczniowie mieli dzięki temu szansę przytoczyć szereg nazwisk i przeprowadzić pogłębioną analizę tej unikalnej polskiej formacji kulturowej.

Warto odnotować, że kolejny raz podczas zmagań z analizą tekstów źródłowych pojawiły się źródła graficzne. Wygląda na to, że ten nowy element zostanie już na dłużej z Olimpiadą. W związku z tym, przyszłoroczni finaliści powinni się do niego dobrze przygotować. Analiza tekstów źródłowych to z pewnością ta część konkursu, która przeszła w ostatnich latach największą ewolucję.

Źródło: www.pexels.com

50. edycja Olimpiady Historycznej – podsumowanie

To, co lekko nas zaniepokoiło, to „maturyzacja” tematów wypracowań ze starożytności na etapie szkolnym i okręgowym. Oba tematy prosiły uczniów o odwołanie się odpowiednio do trzech dowolnych wojen lub trzech dowolnych państw. W takim sformułowaniu pytania dostrzegamy inspirację nową formułą wypracowań maturalnych. Jej klucz punktowania dostosowany jest do osobnego przyznawania punktów za trzy „aspekty” tematu. Mamy nadzieję, że to jednak tylko pozorne podobieństwo, a Olimpiada nie będzie w kolejnych latach zmierzać ścieżką naśladowania matur w sposobie formułowania tematów czy oceniania prac. Na pewno będziemy jednak przyglądać się tej kwestii.

Warto dodać, że 50. edycja Olimpiady Historycznej nie obejdzie się bez specjalnego uhonorowania najważniejszego konkursu dla młodych historyków w Polsce. Polskie Towarzystwo Historyczne postanowiło tę ważną rocznicę uczcić w wyjątkowy sposób. Przy okazji XXI Powszechnego Zjazdu Historyków Polskich, odbywającego się w Białymstoku w dniach 17-20 września, mieć będzie miejsce zjazd Olimpijczyków wszystkich lat i ich nauczycieli. Olimpiadzie Historycznej poświęcony zostanie specjalny panel. Uruchomiono również dedykowaną stronę na Facebooku poświęconą jubileuszowi. Tegoroczni Olimpijczycy będą mogli dołączyć do obchodów w Białymstoku. Mamy nadzieję, że będzie to również okazja do ponownego spotkania się wielu podopiecznych Indeksu w Kieszeni! Jeżeli Ty również chcesz osiągnąć sukces w Olimpiadzie Historycznej, to już dziś zapoznaj się z naszą ofertą kursów!