Przygotowanie do Olimpiady Informatycznej Juniorów – wywiad z Dominikiem Wawszczakiem

Koniecznie przeczytajcie wywiad z Dominikiem Wawszczakiem, który opowiedział nam o Olimpiadzie Informatycznej Juniorów – jej formule i przygotowaniach do poszczególnych etapów. Jeżeli wciąż zastanawiasz się czy udział w Olimpiadzie Informatycznej Juniorów jest dla Ciebie, to koniecznie zobacz co Dominik, zwycięzca tejże Olimpiady, miał o niej do powiedzenia.

IWK: Cześć! Początek roku szkolnego 2023/2024 za nami, więc spotykamy się, żeby porozmawiać o nadchodzącej 18. edycji Olimpiady Informatycznej Juniorów. Moim gościem jest Dominik, zwycięzca tejże Olimpiady oraz dodatkowo brązowy medalista jednej z międzynarodowych Olimpiad o tej tematyce. Cześć.

Dominik Wawszczak: Cześć!

IWK: Dominik, przygotowujesz kursantów Indeksu w Kieszeni do odniesienia sukcesu w tych Olimpiadach. Zanim porozmawiamy o tym jak się przygotować, to może podsumujmy tę edycję minioną. Powiedz czy było coś zaskakującego? Co zwróciło Twoją uwagę podczas edycji w zeszłym roku?

D. W.: Szczerze mówiąc najbardziej zaskoczyła mnie wysokość progów, która była na drugim etapie. W etapie, w którym uczniowie walczą, żeby dostać się do finału. Był on znacznie wyższy niż się spodziewałem. Poniekąd świadczy to o tym, że zadania były prostsze, ale również o tym, że poziom wzrósł od momentu reformy gimnazjalnej. Olimpiada ta miała spore problemy z uczestnikami, ponieważ nie była tak znana, kiedy istniały gimnazja, w tak zwanych Ośrodkach Olimpijskich. Obecnie uczestników jest bardzo dużo. Poziom oczywiście wzrasta, przez co konkurencja jest większa. Byłem zaskoczony jak szybko ta Olimpiada wróciła na, można powiedzieć, dobry tor.

IWK: Jasne. Widzisz jakieś zmiany jeżeli chodzi o obszary tematyczne, na które kładziony jest największy nacisk? Czy jest jakiś typ zadań, który staje się coraz bardziej popularny?

D. W.: Mam wrażenie, że ostatnio Olimpiada trochę bardziej naciska na sam pomysł niż na konkretne zagadnienia potrzebne do rozwiązania. Oczywiście dalej istnieje zbiór jakiś wymaganych zagadnień, bez których praktycznie nie ma szans osiągnąć sukcesu.

IWK: Jak myślisz co może w tym roku stanowić taką najważniejszą część Olimpiady? Do czego wyjątkowo warto się przygotować?

D. W.: Myślę, że najważniejsze są podstawowe zagadnienia typu wyszukiwanie binarne, sumy prefiksowe, podstawowe teorie liczb. Wszystkie te zagadnienia są oczywiście omawiane na naszym kursie. Prócz tego bardzo ważne jest też, już po opanowaniu tych zagadnień, ćwiczenie samemu zwykłego rozwiązywania zadań wykorzystujących te zagadnienia. Tak jak wspomniałem na podstawie tego, że tok temu był tak wysoki poziom, to konkurencja w tym roku może być nawet większa.

IWK: Jasne. Osoby, które zdecydują się na zmagania olimpijskie muszą na początku zmierzyć się z etapem szkolnym, który ma kilka tur. Pisemną, testową, otwartą oraz turę ukrytą. Co to w ogóle oznacza tura ukryta?

D. W.: Tak, zgadza się. Pierwszy etap już się rozpoczął dwudziestego piątego września i potrwa do ósmego stycznia, więc czasu jest dosyć dużo. Tak jak wspomniałeś składa się z trzech części: zamkniętej, otwartej i pisemnej, czyli testu. Zacznijmy od testu, ponieważ jest on w zasadzie najprostszy. Pisze się go po prostu w szkołach. Jest tam kilkadziesiąt pytań zamkniętych, jednokrotnego wyboru. Tura zamknięta i tura otwarta są do siebie dosyć podobne. Obie polegają na rozwiązaniu paru zadań programistycznych. Nie trzeba rozwiązać wszystkich, żeby dostać się do kolejnego etapu. Jedyną różnicą w nich jest to, że w turze ukrytej po wysłaniu zgłoszenia, swojego kodu rozwiązującego zadanie, nie widzimy swojego wyniku. Uczestnicy będą mogli zobaczyć go dopiero po zakończeniu pierwszego etapu. Natomiast w przypadku tury otwartej oczywiście widzą swój wynik od razu po zgłoszeniu.

IWK: Jasne. Przejdźmy może do tego jak się przygotować do każdej z tych tur. Powiedz proszę nam jak wygląda kurs, który prowadzisz? Jakie są formy nauki dostępne dla kursantów, którzy chcieliby odnieść sukces w tej Olimpiadzie?

D. W.: Kurs składa się z kilkunastu modułów, które pokrywają kolejno najważniejsze zagadnienia, które mogą pojawić się na tejże Olimpiadzie. Do tego są dołączone zadania do przećwiczenia. Są tam bardzo różne poziomy trudności. Od najprostszych gdzie wystarczy w zasadzie wprost użyć danej metody, do bardzo trudnych. Trudniejszych nawet niż poziom finału, gdzie rozwiązanie jest dosyć nieoczywiste. Trzeba nad nim mocno pogłówkować, Moim zdaniem, żeby się przygotować wystarczy przerobić te wszystkie zagadnienia oraz przerobić wystarczającą liczbę zadań, które się z nimi pokrywają.

IWK: Te moduły, o których wspomniałeś, one są charakterystyczne dla kursu indywidualnego? Czy jest jakaś wersja grupowa? Jak to wygląda jeżeli chodzi o ten podział?

D. W.: Tak, jest ponad dziesięć godzin filmów z wytłumaczeniem każdego zagadnienia jeszcze dokładniej niż w modułach i z dodatkowymi przykładami.

IWK: Zakładam, że do kursu przychodzą różne osoby, na różnych poziomie zaawansowania jeżeli chodzi o wiedzę informatyczną. Zapewne są przypadki, kiedy ktoś zapisuje się dopiero po pierwszych albo nawet po drugim etapie. Czy taka osoba zapisując się na kurs jest w stanie odnaleźć się w takim materiale? Jak to wygląda?

D. W.: Jak najbardziej. Jest to kurs zarówno dla początkujących, jak i dla zaawansowanych uczestników. Wspominałem o zadaniach, które mają różny poziom trudności. Są też takie, które będą wyzwaniem nawet dla osób, które uzyskały tytuł finalisty w poprzednich latach.

IWK: Właśnie. Te osoby, które uzyskały tytuł finalisty, jeżeli startują ponownie być może mają nadzieję zdobyć miejsca najwyższe. Dla nich być może są te zmagania na poziomie międzynarodowym. Mógłbyś nam trochę opowiedzieć o tym, jak wyglądają Olimpiady Międzynarodowe i jak się do nich dostać?

D. W.: Żeby się dostać na Olimpiadę Międzynarodową, jeżeli interesuje nas europejska Olimpiada Informatyczna Juniorów, trzeba znaleźć się w top cztery polskiej Olimpiady. Jest to zazwyczaj kilkudniowa wycieczka do jakiegoś innego państwa, więc bardzo polecam. Jest to fajne doświadczenie. Tam najczęściej są dwa dni rywalizacji z przedstawicielami z całej Europy.

IWK: Poziom na takiej Olimpiadzie jest dużo wyższy niż na Olimpiadzie krajowej? Jak to wygląda z Twojej perspektywy?

D. W.: Oczywiście. Mówimy tutaj o najlepszych przedstawicielach z każdego kraju, nie tylko z Polski. Choć zaznaczę, że Polska jest na arenie międzynarodowej całkiem niezła pod względem konkursów algorytmicznych.

IWK: Powiedz w takim razie czy materiał przerabiany podczas lekcji w szkole w jakikolwiek sposób pokrywa się z tym, co jest sprawdzane w trakcie Olimpiady? Czy są to dwa zupełnie inne światy?

D. W.: To jest coś kompletnie innego. Jest to dosyć niestandardowa Olimpiada. Zdecydowana większość nauczycieli w Polsce po prostu nie miała spotkania nigdy z algorytmami, więc nauczyć się do tego samemu to jest w zasadzie coś niemożliwego, bez żadnego pomocy z zewnątrz.

IWK: Właśnie, a czy się da tak na upartego? A jeżeli nie to co faktycznie jest takim czynnikiem, który Twoim zdaniem jest najbardziej skuteczny jeżeli chodzi o pomoc w przygotowaniu?

D. W.: Moim zdaniem najbardziej skuteczny jest mentor, który poprowadzi. Będzie w stanie wytłumaczyć kolejne zagadnienia i pomóc w przypadku jakichkolwiek trudności z zadaniami.

IWK: Olimpiada Informatyczna pewnie jak każda inna to nie lada przedsięwzięcie. Powiedz w takim razie czy warto? Czy warto inwestować czas i energię, żeby zdobyć tytuł finalisty, laureata czy zwycięzcy? Co tak naprawdę możemy uzyskać startując w tej Olimpiadzie?

D. W.: Przede wszystkim możemy uzyskać wolny wstęp do dowolnego liceum poza rekrutacją. Moim zdaniem jest to ogromną nagrodą samą w sobie. Poza tym wyjazd wspomniany w kontekście Europejskiej Olimpiady, chociaż to jest już nie lada wyczyn. Trzeba znaleźć się w najlepszej czwórce. Oprócz tego są nagrody rzeczowe i klasycznie szóstka z informatyki.

IWK: Powiedz w jaki sposób sukces w Olimpiadzie Informatycznej Juniorów przełożył się u Ciebie na Twoją dalszą ścieżkę edukacyjną. Powiedz jak startowałeś później dalej w Olimpiadach Informatycznych, jak to u Ciebie wyglądało?

D. W.: Na pewno umożliwiło mi to dostanie się do wymarzonego liceum, w moim przypadku Staszica. Potem kontynuowałem swoją edukację zarówno informatyczną, jak i matematyczną. Byłem na finałach obu Olimpiad nie raz. Następnie dostałem się na studia informatyczne na Uniwersytecie Warszawskim, gdzie dalej kontynuuję startowanie w konkursach, ponieważ po prostu sprawia mi to przyjemność. To jest dla mnie frajda jak rozwiązuje się ciekawe zadania i odnosi sukcesy.

IWK: A powiedz czy teraz będąc na studiach spotykasz osoby, które startowały z Tobą w Olimpiadzie Juniorów?

D. W.: Oczywiście, studiuję z nimi. Jedna osoba, która startowała ze mną w Olimpiadzie Informatycznej Juniorów jest nawet moim teammatem obecnie we wspomnianych wcześniej konkursach drużynowych. Można w zasadzie zdobyć dzięki temu znajomości na całe życie, że tak powiem.

IWK: Wydaje się, że osoby o takich uzdolnieniach ścisłych częściej wybierają Olimpiadę Matematyczną niż Informatyczną. Czy z tego powodu dostrzegasz być może szansę, żeby łatwiej dostać się do finału biorąc udział właśnie w Olimpiadzie Informatycznej?

D. W.: Cóż, Olimpiada Matematyczna jest zdecydowanie bardziej popularna. Sprawia to również, że jest tam większa konkurencja, także jeżeli ktoś jest uzdolniony matematycznie to zachęcam do spróbowania swoich sił również w informatyce. Są to dziedziny, które mimo wszystko się przecinają. Często osoby o uzdolnieniach matematycznych mają tendencję do bycia równie dobrymi z informatyki, dlatego warto wystartować też z Olimpiadzie Informatycznej Juniorów. Na pewno biorąc pod uwagę także fakt jak obecnie studia informatyczne są popularne.

IWK: Super. Wiemy w takim razie co można zyskać dzięki Olimpiadzie Informatycznej Juniorów, a co najważniejsze jak się przygotować i od czego zacząć. Dzięki za rozmowę i do zobaczenia następnym razem!

D. W.: Dzięki, do zobaczenia!